فنآوری، بروزرسانیهای محصولات گوگل در زمینه دسترسی پذیری در سه ماهه چهارم
میثم امینی
در این شماره از ماهنامه نسل مانا، طبق روال گذشته در پی انتشار یک شماره دیگر از خبرنامه مربوط به بهروزرسانیهای محصولات گوگل در زمینه دسترسیپذیری، باز هم شما را در ستون فناوری در بررسی این بهروزرسانیهای پر و پیمان هیجانانگیز و مفید همراهی میکنیم.
سیستمعامل اندروید
- با گزینه جدید و توسعهیافته برای تم تاریک که حالا در جدیدترین نسخه اندروید ۱۶ موجود است، تلفن همراه شما میتواند به طور خودکار اکثر برنامهها را تاریک کند؛ حتی برنامههایی که تم تاریک بومی خود را ندارند. این موضوع ممکن است یک تجربه دیداری یکپارچهتر و راحتتر را بهخصوص برای افرادی که بینایی کمی دارند یا به نور حساس هستند ارائه کند.

- امکان بزرگنمایی اندروید برای کسانی که از ماوس یا صفحهکلید با دستگاه خود استفاده میکنند بهروزرسانیهای جدیدی دارد. یک میانبر صفحهکلید جدید و سه حالت جدید دنبالکردن ماوس برای بزرگنمایی تمام صفحه وجود دارد که به شما امکان میدهد اینکه دریچه بزرگنمایی چطور نشانگر ماوس را دنبال میکند را سفارشی کنید:
- حالت مرکزی: نشانگر ماوس در مرکز صفحه باقی میماند و دریچه بزرگنمایی با آن حرکت میکند تا به لبه محتوا برسد.
- حالت لبه: نشانگر ماوس به طور عادی کار میکند تا زمانی که به لبه صفحه برسد؛ پس از آن دریچه بزرگنمایی شروع میکند به دنبالکردن نشانگر.
- حالت پیوسته: نشانگر ماوس روی سطح صفحهنمایش حرکت میکند درحالیکه دریچه بزرگنمایی طوری تنظیم میشود تا نشانگر قابلمشاهده باشد.
- برای کسانی که از صفحهخوان اندرویدی تاکبک استفاده میکنند، اشاره ساده دو بار ضربهزدن با دو انگشت برای شروع یا توقف دیکته صوتی جیبورد معرفی شده است. این کار فعالکردن ورودی صوتی را نهتنها برای دیکتهکردن متن، بلکه برای ویرایش متن با استفاده از دستورات صوتی طبیعی نیز آسانتر میکند. البته ویرایش متن با دستورات صوتی فقط در گوشیهای پیکسل ۶ و بالاتر در دسترس است.
- کاربران تاکبک حالا میتوانند جزئیات قالببندی مانند بُولد یا ایتالیک بودن متن و رنگ متن را بشنوند.
- تاکبک اکنون دارای یک «نقشه کلید پیشرفته» برای صفحهکلیدهای فیزیکی است که شامل انواع دستورات و میانبرهای جدید است. این بهبود شامل یک «حالت مرور» برای پیمایش کارآمدتر وب، سادهسازی پیمایش و تعامل برای کاربران تاکبک که به صفحهکلیدهای فیزیکی متکیاند میشود. میتوانید در تنظیمات تاکبک در قسمت مربوط به میانبرهای صفحهکلید نقشه کلید پیشرفته را فعال کنید و همچنین یک آموزش صفحهکلید جدید برای کمک به یادگیری این نقشه کلید در دسترس است.
- اگر از نمایشگر بریل استفاده میکنید، میتوانید مستقیم در نمایشگر خود از میانبرهای جدید حالت مرور برای پیمایش محتوا استفاده کنید. برخی از میانبرهای نمایشگر بریل برای تطبیق با این تغییر عوض شدهاند. میتوانید فهرستی از تمام میانبرهای نمایشگر بریل را در تنظیمات نمایشگر بریل مشاهده کنید.
- دسترسی صوتی به شما امکان میدهد با دستورات صوتی، اسوایپ کنید، برنامهها را باز کنید و در تلفن همراه خود پیمایش کنید. بر اساس بازخوردهای کاربران مشخص شده است که نیاز به ضربهزدن فیزیکی روی صفحه تلفن همراه برای شروع دسترسی صوتی میتواند چالشبرانگیز باشد. حالا پس از فعالکردن این ویژگی در دستگاهتان میتوانید آن را مستقیماً با جِمینای اجرا کنید. کافی است به دستیار گوگل بگویید که دسترسی صوتی را فعال کند. بعد از آن میتوانید کاملاً بدون دخالت دست و با صدا با دستگاه خودکار کنید. البته به نظر نمیرسد که این امکان با زبان فارسی قابلاستفاده باشد.
- دسترسی صوتی همچنین حالا در درک دستورات از جمله دستورات تایپ صوتی و علائم نگارشی و در تشخیص لهجهها و الگوهای گفتاری مختلف بهتر عمل میکند. علاوهبراین، پشتیبانی از روشن و خاموشکردن وایفای و بلوتوث به دسترسی صوتی اضافه شده است و نهایتاً امکان دسترسی صوتی به زبان ژاپنی نیز در دسترس است.
- ویژگی کلیک خودکار اندروید استفاده از تلفن همراه و تبلت را برای کاربران دارای اختلالات حرکتی آسانتر میکند. اگر از ماوس متصل به دستگاه اندروید خود استفاده میکنید و در کلیککردن بهصورت فیزیکی مشکل دارید میتوانید مدتزمان دلخواهی را مشخص کنید تا بعد از مکث نشانگر به این مدت عمل کلیککردن بهصورت خودکار برای شما انجام شود. همچنین میتوانید خود عمل را در پنل جدید مربوط به نوع کلیک با انتخاب بین کلیک چپ، کلیک راست، دو بار کلیک، فشار طولانی، اسکرولکردن یا کشیدن سفارشی کنید.

- امکان زیرنویسهای توصیفی که بخشی از زیرنویس زنده اندروید است، از هوش مصنوعی برای انتقال جزئیاتی مانند لحن، حجم صدا، نشانههای محیطی و صداهای انسانی مانند آه یا نفسنفسزدن از صدای پخش شده در دستگاه شما استفاده میکند. این امکان حالا میتواند لحن احساسی گفتار را نیز تشخیص داده و نمایش دهد؛ بنابراین حالتهای احساسی مانند [شاد] یا [غمگین] در مکالمات و رسانهها بیشتر نمایان میشوند.
گوشیهای پیکسل
گوشیهای پیکسل تاشو حالا دارای برنامه بزرگنما هستند. این برنامه به شما امکان میدهد از تلفن همراه خود برای بزرگنمایی متون ریز، انجام کارهای دقیق و بزرگنمایی برای مشاهده تابلوهای دور استفاده کنید، درحالیکه از صفحهنمایش بزرگتر دستگاه تاشوی بازشده نیز بهره میبرید. همچنین میتوانید با استفاده از صفحهکلید یا صدای خود، متن خاصی را جستجو کنید.
مرورگر و سیستمعامل کروم
- در سیستمعامل کروم پشتیبانی از مَتاِماِل به صفحهخوان کرومواکس بازگشته و پیمایش در این صفحهخوان بهبودیافته است تا امکان بررسی معادلات ریاضی با استفاده از کلیدهای جهتنما فراهم شود. علاوهبراین یک لینک جدید در تنظیمات دسترسیپذیری کرومبوک شما تماس با تیم پشتیبانی معلولین گوگل را برای ارائه سؤالات یا بازخورد در مورد هرگونه فناوری کمکی موجود در سیستمعامل کروم آسان میکند.
- به حالت مطالعه در نسخه دسکتاپ مرورگر کروم قابلیت خواندن با صدای بلند اضافه شده است؛ بنابراین کاربران میتوانند متن صفحات را با صدای بلند بشنوند، سرعت گفتار را تغییر دهند و با هایلایتهای قابلتنظیم متن را دنبال کنند. ۱۰۹ صدای طبیعی در دسترس است که ۲۹ زبان – فارسی جزو آنها نیست -را پوشش میدهند.
یوتیوب
زیرنویسهای توصیفی اکنون در ویدئوهای یوتیوب به زبان انگلیسی در همه دستگاهها در دسترساند و با نمایش شدت گفتار با حروف بزرگ، حالتهای صدا مانند آه و نفسنفسزدن و همچنین صداهای محیط، تجربه محتوای فراگیرتری را برای بینندگان فراهم میکنند. ویدئوهای یوتیوب به زبان انگلیسی که پس از اکتبر ۲۰۲۵ آپلود شدهاند این زیرنویسهای گویا را نشان میدهند و گوگل به ارائهکردن این ویژگی در ویدئوهای بیشتر ادامه خواهد داد.
تحقیق
در یک توسعه هیجانانگیز که باهدف کمک به جامعه نابینایان و کمبینایان انجام شده است گوگل ریسِرچ اخیراً نمونه اولیه یک برنامه جدید و هیجانانگیز به نام اِستریتریدِراِیآی را در کنفرانس نرمافزار و فناوری رابط کاربری ۲۰۲۵ در کره ارائه داد. استریتریدرایآی یک تجربه پیشرفته و اولشخص برای کاوش در خیابانها را برای افراد نابینا و کمبینا ارائه میدهد. این برنامه از هوش مصنوعی بهصورت زنده برای تولید توصیفاتی از جادهها، تقاطعها و مکانهای مجاور استفاده میکند و امکان مکالمه پویا با یک عامل هوش مصنوعی چندوجهی در مورد محیط محلی را فراهم میکند. این یک گام امیدوارکننده برای دسترسی بیشتر به ابزارهای تعاملی فضای شهری برای همه است.
منبع خبرنامه دسترسیپذیری گوگل (لینک عضویت)
ترجمه و گردآوری: میثم امینی