یادداشت مدیرمسئول ، پایان 6 سال بلاتکلیفی شبکه ملی نابینایان ایران
امیر سرمدی
پس از ۶ سال بلاتکلیفی و چالشهای ساختاری فراوان، سرانجام مجمع عمومی فوقالعاده و مجمع انتخاباتی شبکه ملی نابینایان ایران (شمنا) در روز دوشنبه، هشتم تیرماه ۱۴۰۵ برگزار شد. این رویداد که از سوی فعالان مدنی به عنوان مهمترین اتفاق جامعه نابینایان کشور در سال جاری یاد میشود، با پیگیریهای مستمر و همکاری نزدیک سازمان بهزیستی کشور، کمیته بررسی صلاحیتها و حضور پرشور تشکلهای سراسر کشور به سرانجام رسید. در این یادداشت، جزئیات اصلاحات ساختاری اساسنامه، فرآیند انتخابات، نتایج آرا و برنامههای راهبردی مدیریت جدید شبکه در مصاحبه با مهندس منصور شادکام را از نظر خواهیم گذراند.
شروط کاندیداتوری برای شمنا سختتر شد
در مجمع نخست شمنا، مجمع عمومی فوقالعاده با هدف رفع مغایرتهای قانونی و تسهیل مشارکت انجمنها تشکیل شد و تغییرات مهمی در اساسنامه به تصویب رسید؛ پیش از این، تنها انجمنهایی میتوانستند عضو شبکه شوند که حداقل دو نفر از اعضای هیئتمدیره آنها نابینا باشند؛ با رأی مجمع، این قید اصلاح شد و اکنون هر انجمنی که دارای عضو نابینا در هیئتمدیره خود باشد (از یک تا چند نفر)، حق عضویت در شبکه را دارد. اصلاح دیگر، مربوط به بازرسی بود؛ در اساسنامه قبلی، دوره بازرس به اشتباه سه سال تعیین شده بود که مغایرت قانونی داشت. طبق مصوبه جدید، بازرس باید هر ساله در مجمع عمومی و همزمان با ارائه گزارش عملکرد هیئتمدیره انتخاب شود. در تغییر چشمگیر دیگری که صورت گرفت، دیگر انجمنها نمیتوانند برای شرکت در مجمع نماینده بفرستند؛ لذا برای جلوگیری از ابهامات، مقرر شد در مجامع انتخاباتی هیئتمدیره و بازرسان، صرفاً اعضای اصلی هیئتمدیره یا مدیرعامل انجمنها حق حضور و رأیدهی داشته باشند و امکان ارسال نماینده تامالاختیار از انجمنها سلب شد. همچنین بر اساس اساسنامه شمنا، مقرر شد انجمنهای متقاضی عضویت در شبکه، باید حداقل دو سال از تاریخ صدور مجوزشان گذشته باشد و انجمنهایی که میخواهند کاندیدای هیئتمدیره شبکه نیز شوند، باید حداقل دو سال از عضویت آنها در شبکه ملی شمنا گذشته باشد.
حضور حداکثری انجمنها در مجمع
بر اساس گزارشها، از میان پروندههای ارسالشده، مدارک ۴۵ انجمن از سراسر کشور پس از رفع نواقص قانونی تأیید شد. در روز مجمع، ۳۵ انجمن با وجود مشکلات شدید ایاب و ذهاب و گرمای هوا، حضور فیزیکی یافتند که این میزان مشارکت از استانهای دوری مانند سیستان و بلوچستان، خوزستان، هرمزگان و یزد، یک حدنصاب بیسابقه در مجامع اینچنینی به شمار میرود. این انتخابات در محیطی آرام و با حضور نمایندگان حراست، بازرسی و معاونت توانبخشی سازمان بهزیستی کشور برگزار شد. ۱۴ کاندیدا برای هیئتمدیره و ۳ کاندیدا برای بازرسی به رقابت پرداختند و هر یک ۳ دقیقه فرصت معرفی برنامههای خود را داشتند.
نتایج آرا و ترکیب هیئتمدیره جدید
پس از شمارش ۳۵ برگ رأی مأخوذه، ترکیب اعضای اصلی، علیالبدل و بازرسان شبکه ملی شمنا انتخاب شدند. بر این اساس، آقای منصور شادکام (انجمن نابینایان ایران) با ۳۴ رأی، سهیل معینی (انجمن باور) با ۲۹ رأی، روحالله ساعی (مؤسسه نابینایان بصیر تبریز) با ۲۸ رأی، نرگس نیکخواه قمصری (جامعه نابینایان کاشان) با ۲۷ رأی، فاطمه نوری (انجمن نابینایان شهرستان دامغان) با ۲۰ رأی، محمدجواد خادمی (انجمن روشنبین اصفهان) با ۱۷ رأی و محمدحسین کبیری از (جامعه نابینایان یزد) با ۱۶ رأی به عنوان اعضای اصلی هیئتمدیره شبکه ملی شمنا انتخاب شدند. سجاد سنجری (کرمانشاه) خانم خداکرم (خدابنده زنجان) و لیلا غزنوی از مؤسسه توانگران شیراز، هر سه با ۱۰ رأی به عنوان اعضای علیالبدل هیئتمدیره انتخاب شدند. نصرالله ابراهیمی از (کردستان) با ۱۶ رأی به عنوان بازرس اصلی و محمد جاودان از (هرمزگان) با ۱۰ رأی به عنوان بازرس علیالبدل انتخاب شدند. پس از تشکیل اولین جلسه هیئتمدیره در روز مجمع، مهندس منصور شادکام که با اصرار مدیران تشکلهای سراسر کشور کاندید شده بود، با اتفاق آرا به عنوان مدیرعامل شبکه ملی شمنا انتخاب شد. این سمت در 6 سال اخیر در اختیار حمید جعفری بود که با مدیریت ضعیف ایشان شبکه شمنا نتوانست جایگاه اصلی خود را بازیابی کند. سهیل معینی که مدیریت شبکه ملی چاووش را در اختیار دارد، به عنوان رئیس هیئتمدیره و نرگس نیکخواه قمصری به عنوان نایب رئیس انتخاب شدند. همچنین فاطمه نوری علاوه بر عضویت در هیئتمدیره اصلی به عنوان خزانهدار شبکه نیز انتخاب شدند.
برنامههای استراتژیک و اولویتهای کاری شبکه در افق ۳ساله
مهندس شادکام در مصاحبه اختصاصی با نسل مانا، پس از انتخاب به عنوان مدیرعاملی شبکه شمنا گفت: ابتدا جا دارد از لطف و محبت دوستان و مدیران انجمنهای ویژه نابینایان در کشور تشکر کنم. این جانب قصد حضور در انتخابات هیئتمدیره را نداشتم، چون مسئولیت شبکه بسیار سنگین است. وقتی اعتماد مدیران انجمنهای سراسر کشور را مشاهده کردم، این مسئولیت را پذیرفتم و امیدوارم بتوانم پاسخگوی این اعتماد باشم. مهندس شادکام در ارتباط با مهمترین برنامههای شبکه ملی شمنا بیان کرد: اولین موضوع، ایجاد ساختار مستقل برای شبکه است. وی با تأکید بر اینکه شبکه نباید صرفاً بر روی کاغذ وجود داشته باشد، تصریح کرد: راهاندازی یک وبسایت اطلاعرسانی برای پوشش اخبار جامعه نابینایان و اطلاعرسانی روشن و شفاف از جلسات هیئت مدیره یکی از برنامههای اصلی است که دنبال خواهم کرد. وی افزود: شبکه باید دارای یک ساختار مستقل باشد؛ یک ساختمان اختصاصی با ملزومات دفاتر اداری برای خود داشته باشد و این امر، اولین مصداق هویتبخشی به شبکه ملی نابینایان ایران است. مهندس شادکام شفافیت عملکرد، محرم دانستن تمامی تشکلها و اطلاعرسانی سریع مصوبات جلسات به اعضا را از اولویتهای کاری خود اعلام کرد. شمنا به جای ورود به مسائل جزئی استانها، میبایست بر روی مطالبات ملی تمرکز کند. در این راستا، کمیتههای تخصصی راهاندازی خواهند شد. کمیته حقوقی با رویکرد مسائل حقوقی جامعه نابینایان، به ویژه پیگیری ریشهای قانون حمایت از حقوق معلولان، از جمله مواردی است که به جد باید در رأس برنامههای شمنا باشد. به گفته شادکام، در حال حاضر در خوشبینانهترین حالت، تخصیص بودجه این قانون حدود ۱۰ درصد است که با توجه به تورم حاکم بر کشور، کارایی لازم را ندارد.
مدیرعامل شبکه ملی نابینایان اظهار کرد: کمیته آموزش و توانبخشی، با رویکرد پیگیری مشکلات حاد دانشآموزان نابینا در آموزش و پرورش استثنایی باید ایجاد شود. به اعتقاد مدیریت جدید شمنا، دانشآموزان نابینا با مشکلات فراوانی در مدارس استثنایی روبرو هستند و چالشهای بزرگی در زمینه جذب نابینایان در آزمونهای استخدامی آموزش و پرورش وجود دارد. وی معتقد است شمنا باید در مسائل اینچنینی ورود کند تا از تضییع حق اعضای جامعه هدف جلوگیری شود. مهندس شادکام تصریح کرد: کمیته اشتغال با رویکرد رفع مسائل مربوط به سهمیه ۳ درصدی استخدام در دستگاههای اجرایی کشور باید شکل گیرد. همچنین وظیفه این کمیته، میبایست تعیین استانداردهای شغلی برای نابینایان در ایران، افزایش مهارتهای شغلی در میان اعضای جامعه هدف، توانمند کردن انجمنها و آشنایی کارفرمایان با نابینایان دارای مهارت است. پیگیری مسائل مربوط به صندوق فرصتهای شغلی معلولان یکی دیگر از مسائلی است که در کمیته اشتغال باید مورد بررسی قرار گیرد.
مهندس شادکام، توزیع عادلانه منابع و سهمیههای رفاهی، اصلاح فرایند توزیع سهمیههای سفر زیارتی و سیاحتی (مانند مشهد، بابلسر و تنکابن) از طریق رایزنی با سازمان بهزیستی کشور را یکی دیگر از مواردی برشمرد که باید مورد پیگیری قرار گیرد. وی افزود: هدف این طرح، اختصاص سهمیه سالانه مشخص به شبکه نابینایان، بر اساس جمعیت جامعه نابینایان و توزیع عادلانه آن بین استانهای محروم است تا از انحصار تشکلهای خاص جلوگیری شود. مدیرعامل شبکه ملی نابینایان ایران گفت: چالش موازیکاری و لزوم ادغام شبکههای ملی باید هرچه سریعتر برطرف شود. این تضاد ساختاری و تفرقه، میراث خطای دستگاههای دولتی (وزارت کشور و سازمان بهزیستی) در گذشته است. ما نمیتوانیم در یک کشور دو وزیر کشور یا در یک استان دو استاندار داشته باشیم. در حوزه ملی نیز باید یک شبکه واحد و چابک داشته باشیم. یکی از اولین اقدامات حقوقی ما، رایزنی با بهزیستی، وزارت کشور و معاونت حقوقی ریاست جمهوری برای ادغام شبکهها و ایجاد یک صدای واحد در جامعه نابینایان است. تفرقه، تشکلهای ما را متزلزل میکند. مهندس شادکام در پایان سخنان خود بیان کرد: از همه همنوعان و مدیران انجمنها تقاضا دارم به شایعات و سمپاشیهای برخی از افراد توجه نکنند و اخبار را تنها از طریق کانالهای رسمی شبکه که در آینده به اطلاع عموم خواهد رسید دنبال کنند. انشاءالله با وحدت و همدلی، کارنامهای درخشان و روسفید در پیشگاه جامعه هدف داشته باشیم.
