فناوری، مروری بر برنامه حالت مطالعه: بهبود تجربه مطالعه برای کاربران کمبینا در اندروید
میثم امینی
در این شماره از ماهنامه نسل مانا در ستون فناوری، با برنامهای آشنا میشویم که افراد کمبینا میتوانند با استفاده از آن در سیستمعامل اندروید، متون روی صفحه را با موتورهای متن به گفتار و بدون دردسر یادگیری اشارههای متعدد یک صفحهخوان مثل تاکبک بخوانند.
برنامه ریدینگ مُود یا حالت مطالعه از شرکت گوگل که برای سیستمعامل اندروید ارائه شده است، برنامهای انقلابی برای کاربران کمبینای این سیستمعامل است. گسترش صفحهخوانهایی مانند تاکبک در دستگاههای اندرویدی، دسترسیپذیری اکثر دستگاههای هوشمند را برای کاربران نابینا به طور اساسی بهبود داده است. با این حال، برای کاربران کمبینا صفحهخوان ممکن است به دلیل دشواری در یادگیری نحوه استفاده و تمایل طبیعی آنها به تکیه بر بینایی باقیماندهشان برای دیدن متن و تصاویر روی صفحه، بیشتر یک چالش باشد تا یک راهحل.
هم اندروید و هم آیاواس ویژگیهایی را ارائه میدهند که به کاربران کمبینا اجازه میدهد بدون نیاز به یادگیری تمام ژستهای موردنیاز یک صفحهخوان، متن را بهسرعت بخوانند. اندروید امکان سِلِکت تو اِسپیک یا انتخاب برای خواندهشدن را ارائه میدهد، درحالیکه سیستمعامل آیاواس ویژگی اِسپیک اِسکرین یا خواننده صفحه را برای کاربران خود فراهم کرده است. ایده اصلی پشت هر دوی این ویژگیها، این است که آنها صفحه را از بالابهپایین میخوانند و کاربر میتواند خواندن را متوقف کرده و از سر بگیرد.
یکی از محدودیتهای امکان انتخاب برای خواندهشدن در اندروید، حداقل برای کاربر، این است که این ویژگی ممکن است کل یک صفحه وب یا ایمیل را از ابتدا تا انتها نخواند؛ این ویژگی اغلب فقط آنچه را که در حال حاضر روی صفحه قابلمشاهده است میخواند. مطالعهکردن ادامه متن، مستلزم اسکرولکردن به پایین برای مشاهده بخش بعدی متن و فشردن دوباره دکمه پخش است که همیشه کار راحتی نیست و اغلب، باعث میشود بخشی از متن در هنگام خواندهشدن جا بیفتد.
قابلیت خواننده صفحه در آیاواس عملکرد نسبتاً بهتری در خواندن یک صفحه وب یا ایمیل از بالا به پایین دارد؛ درحالیکه هر دو ویژگی، خواندن را برای کاربران کمبینا که هنوز در استفاده از صفحهخوان مهارت ندارند، آسانتر میکند؛ اما هنوز در آنها جای پیشرفت وجود دارد.
برنامه حالت مطالعه که یکی از ویژگیهای دسترسیپذیری شرکت گوگل است، تجربه خواندن را برای کاربران کمبینا به طرز چشمگیری بهبود میبخشد.
حالت مطالعه برنامهای است که میتوان آن را از فروشگاه گوگل پلی دانلود کرد. اولینباری که حالت مطالعه را باز میکنیم، این برنامه بهعنوان یکی از گزینههای میانبر دسترسیپذیری به دستگاه اضافه میشود؛ وقتی میانبر دسترسیپذیری فعال میشود، ویژگیهایی مانند بزرگنمایی، انتخاب برای خواندن و حالا حالت مطالعه، در منویی موجود هستند که از طریق آیکونی در گوشه پایین سمت راست صفحه قابلدسترسی است.
با باز کردن یک صفحه وب یا ایمیل، حالت مطالعه با باز کردن میانبر دسترسیپذیری و انتخاب گزینه مربوط به حالت مطالعه فعال میشود. سپس حالت مطالعه متن را تقریباً در تمام صفحه نمایش میدهد و یک فلش رو به پایین در بالای پنجره برای بستن حالت مطالعه وجود دارد. سه آیکون کنترل در پایین صفحه ظاهر میشوند: تنظیمات، پخش/مکث و یک کنترل متغیر برای تنظیم اندازه فونت یا سرعت گفتار بهصورت در لحظه.
با فعالکردن حالت مطالعه، متن با سبکی با تضاد رنگ بالا مطابق با سلیقه کاربر، ظاهر میشود که میتوان آن را با فونت بزرگتری خواند. با فعالکردن دکمه پخش/مکث، خواندهشدن متن روی صفحه از بالای صفحه به پایین با استفاده از موتور متن به گفتار شروع میشود. دکمههای جلو و عقب در دو طرف دکمه پخش/مکث امکان پیمایش جمله به جمله را فراهم میکنند.
با کلیککردن روی نماد چرخدنده در گوشه سمت چپ پایین صفحهنمایش، میتوانید به تنظیمات دسترسی پیدا کنید؛ منوی تنظیمات دارای دو سربرگ است: نمایش و صدا.
در تنظیمات نمایش، کاربران میتوانند رنگهای پسزمینه و پیشزمینه را از مجموعهای از گزینههای نسبتاً استاندارد، از جمله سفید روی سیاه، سیاه بر روی زرد و سیاه بر روی سفید، با برجستگیهای مختلف فونت تنظیم کنند. کاربران همچنین میتوانند انتخاب کنند که حالت خواندن به طور پیشفرض از تم نمایش جاری سیستمعامل اندروید استفاده کند.
اندازه قلم را میتوان هم از منوی تنظیمات و هم در لحظه با استفاده از عنصر موجود در پایین صفحه افزایش یا کاهش داد. اندازه متن را میتوان برای نمایش فقط چند حرف در هر خط و ۴ تا ۷ خط روی صفحهنمایش افزایش داد که تعداد خطها، بهاندازه متن اصلی بستگی دارد. همچنین در صورت لزوم، میتوان تنظیم کرد که خطهای بلند از متن اصلی در حالت مطالعه به چند خط تبدیل شوند. فاصله بین خطوط نیز از منوی تنظیمات نمایش قابلتنظیم است.
برای کسانی که متن را با چشم میخوانند، یکی از ویژگیهای خوب در منوی نمایش، گزینه خط کشیدن زیر متن جاری است. این ویژگی یک خط را در زیر بخشی از متن که در حال خواندهشدن است قرار میدهد که دنبالکردن محل جاری در متن را آسانتر میکند. در حال حاضر این گزینه صرفاً یا روشن یا خاموش است و انواع دیگر هایلایتکردن یا رنگهای جایگزین را ندارد.
در بخش تنظیمات، در سربرگ صدا، کاربران میتوانند سرعت پخش و موتور صوتی را انتخاب کنند. به طور پیشفرض، حدود ۱۱ صدای انگلیسی و یک صدای اسپانیایی موجود است. بسیاری از صداهای اضافی به زبانهای مختلف نیز با انتخاب لینک دانلود قابلدانلود هستند. سرعت گفتار هم در اینجا تنظیم میشود. همچنین میتوان سرعت را درحالیکه دکمه پخش/مکث فعال شده است و برنامه در حال خواندن و اسکرولکردن متن روی نمایشگر است تنظیم کرد.
اگرچه یادگیری استفاده از حالت خواندن نسبتاً ساده است و تنظیم آن بر اساس ترجیحات کاربر فقط چند دقیقه طول میکشد، اما برنامه شامل یک آموزش است که هنوز جای بهبود زیادی دارد. آموزش بسیار مختصر است و بهصورت کادرهای محاورهای با اندازه فونت بسیار کوچکتر و تضاد رنگ کمتر نسبت به رابط اصلی ظاهر میشود.
کلاً حالت خواندن با بسیاری از برنامهها و صفحات وب بهخوبی کار میکند، اگرچه مواقعی وجود دارد که کاربر پیام «این محتوا قابل خواندن نیست» را دریافت میکند؛ این خطا به طور مداوم در برنامه پیامها و زمانی که چندین ستون متن روی صفحه ظاهر میشود اتفاق میافتد. بااینحال، به نظر میرسد که این موضوع به برنامه مورداستفاده بستگی دارد، زیرا برخی از صفحات وب چند ستونی با موفقیت خوانده میشوند.
در کل حالت مطالعه یک برنامه دسترسیپذیری بسیار ساده و با استفاده آسان برای اندروید است. این برنامه به طور مؤثری شکافهایی که در دسترسیپذیری اندروید، برای خوانندگان با دید ضعیف وجود دارد را پر میکند. درحالیکه یادگیری برخی از اصول اولیه صفحهخوان تاکبک، بهویژه برای مطالعه در زمینههای تخصصی یا ویرایش که در آنها به خواندن کلمهبهکلمه احتیاج داریم ایده خوبی است، حالت خواندن برای خواندن سریع صفحات وب یا ایمیلها عالی است. این برنامه همچنین قابلیت سفارشیسازی بسیار بالایی دارد. حالت خواندن در حال حاضر بهعنوان یک برنامه از فروشگاه پلی بدون هزینه در دسترس است. میتوانید این برنامه را از اینجا نصب کنید.
منبع: شماره پاییز ۲۰۲۴ مجله اَکسِسوُرلد
ترجمه و گردآوری: میثم امینی
