پیشخوان، مروری بر تازهترین پادکستها و نشریات بینالمللی ویژه افراد با آسیب بینایی
علی پنجهای
به پیشخوان ویژه مردادماه خوش آمدید. در این شماره، از حالوهوای تابستانهای داغ با چاشنی آسیب بینایی آگاه میشویم؛ درباره نویسندگی و نابینایی اطلاعات بیشتری کسب میکنیم و به سراغ یک ابزار هوشمند برای کنترل صوتی ویندوز میرویم. با ما همراه باشید.
از پاروزنی در میسیسیپی تا ساخت آینده: در کمپهای تابستانه ویژه نابینایان چه میگذرد؟
معمولاً این سؤال که «تابستان خود را چگونه گذراندید» در مدرسه و روزهای اول مهر از ما پرسیده میشد. امروز قصد داریم اندکی از حالوهوای تابستانی نابینایان کشورهای دیگر مطلع شویم. پادکست «بلایند ابیلیتیز [۱]» با اجرای «جف تامپسون [۲]»، در یکی از اپیزودهای جدید خود میزبان «شین دسانتیس [۳]»، هماهنگکننده دورههای گذار در «سازمان خدمات ایالتی نابینایان مینهسوتا [۴]» و دو تن از سفیران این سازمان، «آوا [۵]» و «پرستون [۶]» بود تا به بررسی فرصتها و برنامههای تابستانی و پاییزه ویژه دانشآموزان نابینا و کمبینا بپردازد.
هدف اصلی این برنامهها، آمادهسازی دانشآموزان برای ورود به دانشگاه، بازار کار و زندگی مستقل از طریق برنامههای گروهی و تجربه رفتارهای اجتماعی است. یکی از برنامههای شاخص، حضور داوطلبانه در مؤسسه خیریه «اِوری میل [۷]» است که در آن دانشآموزان نابینا بستههای غذایی را برای خانوادههای نیازمند محلی آماده میکنند. آوا اشاره میکند که این فعالیت علاوه بر تقویت رزومه و یادگیری مهارتهای زندگی، حسی از ارزشمندی و تأثیرگذاری در جامعه را به همراه دارد.
علاوه بر این، برنامههای طبیعتگردی و قایقرانی در رودخانه میسیسیپی و کمپینگ در شهرستان «کاروِر» با همکاری مجموعه غیرانتفاعی «ویلدرنس اینکوایری [۸]» برگزار میشود. در این اردوها، دانشآموزان مهارتهایی مانند چادرزدن، پختوپز روی آتش و قایقرانی گروهی را تجربه میکنند که نقش مهمی در افزایش اعتمادبهنفس آنان دارد. همچنین همکاری با مدارس ایالتی و برگزاری اردوهای تمرینی برای یادگیری مهارتهای عملی زندگی مستقل نظیر آشپزی، شستوشوی لباس و مدیریت کارهای شخصی، بخش دیگری از این برنامههاست تا دانشآموزان با آمادگی و استقلال کامل وارد محیطهای دانشگاهی و کاری شوند. کارگاه حضوری «مدرسه و ابزارهای موردنیاز [۹]» نیز برای آشنایی دانشآموزان با فناوریهای دسترسیپذیر موردنیاز در مقاطع تحصیلی بالاتر در نظر گرفته شده است.
تولد یک رمان از رؤیای شبانه: وقتی هوش مصنوعی قلم نویسنده نابینا میشود
برای نویسندگان نابینا، نوشتن یک رمان ممکن است چالشهایی را به همراه داشته باشد که یافتن راهحل برای آنها به پیچیدگی مسیر خلاقیت بینجامد؛ اما با فراگیرشدن هوش مصنوعی، برطرفکردن این موانع بسیار آسانتر شده است. از تکمیل ایدههای بصری تا کمک در فرایندهای ویراستاری، هوش مصنوعی میتواند همراه خوبی برای مسیر نوشتن یک کتاب باشد. پادکست «آیز آن ساکسس [۱۰]» در یکی از جدیدترین اپیزودهای خود، در گفتگو با «آرون اسپلمکر [۱۱]»، نویسنده نابینا و مربی فناوریهای دسترسیپذیر، به بررسی نقش فناوری و هوش مصنوعی در نگارش رمان علمیتخیلی وی پرداخته است. آرون که حدود هفت سال پیش به دلیل یک عفونت ناگهانی چشمی بینایی خود را از دست داد، با همراهی مجریان برنامه، «پیت تورپی [۱۲]» و «نانسی تورپی [۱۳]»، داستان شکلگیری رمان جدیدش با عنوان «مرزِ کسوف [۱۴]» را به اشتراک میگذارد.
آرون توضیح میدهد که ایده اصلی داستان از یک رؤیای بسیار شفاف و فیلممانند شکل گرفت. او بلافاصله پس از بیدارشدن، جزئیات رؤیا را از طریق فرمان صوتی در گوشی خود دیکته و ثبت کرد. نکته جالبتوجه برای او این است که در دوران بینایی هرگز از چنین امکاناتی استفاده نمیکرد. رمان مرزِ کسوف، داستان دو سیاره مجاور با دو جامعه کاملاً متفاوت یعنی جامعه کارگری و جامعه نخبگان را در کنار ماجرای یک قتل مشکوک روایت میکند.
نکته برجسته این گفتگو، نحوه استفاده آرون از فناوریهای نوین در فرایند نگارش است. برخلاف کتاب اولش که همزمان با یادگیری دشوار صفحهخوان جاز [۱۵] و تایپ ده انگشتی نوشته شد، او در کتاب جدید از هوش مصنوعی «چتجیپیتی [۱۶]» بهعنوان یک دستیار و ویراستار استفاده کرد. آرون برای تحقیقات علمی سریع مانند بررسی مکانیک مداری سیارات دوتایی و همچنین ویرایش ساختاری متن از هوش مصنوعی بهره برد. او اصلاح زمان افعال، شناسایی کلمات تکراری و افزودن حالتهای اختصاری کلمات را به کمک این ابزار انجام داد. آرون به یاد میآورد که پس از نابینایی ناگهانی احساس بیهدفی میکرد، اما نگارش اولین کتابش او را وادار کرد روزی شش ساعت به یادگیری فناوریهای دسترسیپذیر بپردازد. این تمرین فشرده نهتنها راه نویسندگی را برای او گشود، بلکه باعث شد او امروزه بهعنوان مربی حرفهای دسترسیپذیری، کار با رایانه و تلفنهای هوشمند را به دیگر افراد نابینا آموزش دهد. این رمان توسط انتشارات «ویکد اینفینیتی [۱۷]» با مدیریت یک ناشر نابینا به نام «دیزی راسل [۱۸]» منتشر شده است.
انقلاب صوتی در ویندوز: دستیار هوشمندی که شما را از کلیدهای میانبر بینیاز میکند
پادکست «دبل تپ [۱۹]» با اجرای «استیون اسکات [۲۰]» و «شان پریس [۲۱]»، در یکی از برنامههای اخیر خود به معرفی نرمافزار جدیدی به نام «داروِی [۲۲]» پرداخته است. این برنامه در گفتگو با توسعهدهندگان آن، «امین درویش [۲۳]» و برادرش «مجد درویش [۲۴]» مورد بررسی قرار گرفته است. مجد که در سنین بزرگسالی دچار آسیب بینایی شده، با چالشهای متعدد یادگیری کلیدهای میانبر پیچیده در صفحهخوانها روبهرو بود. همین موضوع انگیزه لازم را برای ساخت ابزاری صوتی و سادهتر فراهم کرد.
عملکرد برنامه داروِی بسیار ساده است. کاربر با نگهداشتن «کلید دگرساز [۲۵]» سمت راست یا «کنترل [۲۶]»، درخواست خود را به زبان ساده بیان میکند. برای مثال کاربر میتواند به رایانه بگوید: «پاسخ ایمیل را بده و بگو ساعت ۳ آنجا خواهم بود» یا «یک آهنگ مشخص را در یوتیوب پخش کن».
تفاوت کلیدی داروِی با سایر دستیارهای هوش مصنوعی در ساختار فنی آن است. اکثر ابزارهای هوش مصنوعی، از صفحه رایانه عکس میگیرند که فرایندی کُند، پرهزینه و همراه با خطای بالا است؛ اما داروِی به طور مستقیم «درخت دسترسیپذیری ویندوز [۲۷]» را میخواند. این دقیقاً همان ساختاری است که صفحهخوانهای «انویدیای [۲۸]» و جاز از آن استفاده میکنند. استفاده مستقیم از درخت دسترسیپذیری روش سرعت پردازش را بهشدت افزایش داده و هزینهها را کاهش میدهد. برادران درویش با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی نظیر «کلود [۲۹]»، توانستهاند ابزاری بسازند که بدون نیاز به جایگزینی صفحهخوانهای سنتی، کنترل رایانه را از طریق فرمانهای صوتی آسانتر میسازد.
پینوشتها (نامها و اصطلاحات اصلی انگلیسی)
- Blind Abilities
- Jeff Thompson
- Shane DeSantis
- State Services for the Blind (SSB)
- Ava
- Preston
- Every Meal
- Wilderness Inquiry
- Tools for School
- Eyes on Success
- Aaron Spelker
- Pete Torpey
- Nancy Goodman Torpey
- Eclipse Meridian
- JAWS
- ChatGPT
- Wicked Infinity Publishing
- Daisy Russell
- Double Tap
- Steven Scott
- Shaun Preece
- Darvey
- Ameen Darwish
- Majd Darwish
- Alt
- Control
- Windows Accessibility Tree
- NVDA
- Claude
