انجمن نابینایان ایران در شهریورماه ۱۴۰۵ در کنار پیگیری مطالبات جامعه نابینایان و افراد دارای معلولیت، مجموعهای از اقدامات را در حوزه رسانه، حمایتهای اجتماعی، همکاری با نهادهای فرهنگی، برنامهریزی برای روز جهانی نابینایان، عضویت در انجمن و برگزاری اردوهای زیارتی دنبال کرد.
در این گزارش، مهمترین اقدامات و موضوعات پیگیری شده از سوی انجمن در شهریورماه تشریح میشود.
ضرورت گسترش برنامههای تخصصی ویژه نابینایان در رسانه
مهمترین رویداد شهریورماه در انجمن، برگزاری مراسم دهمین سالگرد فعالیت برنامه «شش نقطه» رادیو تهران بود؛ برنامهای که یک دهه است برای جامعه نابینایان فعالیت میکند و در این سالها با تلاش تهیهکننده، سردبیر، مجری و عوامل برنامه، به طور مستمر روی آنتن بوده و محتوای تخصصی برای جامعه نابینایان تولید کرده است.

در این مراسم، از مدیران رادیو تهران – چه مدیران سابق و چه مدیران فعلی – به دلیل تعامل و همکاری با جامعه نابینایان قدردانی شد. همچنین درباره انعقاد تفاهمنامهای با معاونت صدا و شبکههای رادیویی و تلویزیونی گفتوگو شد و امید میرود این مذاکرات به نتیجه برسد.
جامعه نابینایان نیازمند برنامههای تخصصی و محتوایی متناسب با نیازهای این جامعه است؛ انتظار میرود سایر شبکههای رادیویی و تلویزیونی نیز «شش نقطه» را بهعنوان یک الگو در نظر بگیرند و برای جامعه نابینایان برنامههای تخصصی داشته باشند.
در این مراسم، دکتر کوچکزاده، مدیر رادیو تهران، آقای تورج توانا، مدیر گروه ورزش و تفریحات، خانم سیده فاطمه شعار، مدیر روابط عمومی رادیو تهران، دکتر محسن فتحی، نماینده مجلس و عضو کمیسیون اجتماعی، خانم دکتر صفاریفرد از دفتر پیشگیری از معلولیت و تلفیق اجتماعی سازمان بهزیستی و جمعی از هنرمندان، اعضای هیئتمدیره و کارکنان انجمن حضور داشتند. این جلسه سطح کیفی بسیار خوبی داشت.
ضرورت تشکیل و تأمین بودجه شبکههای تشکلهای افراد دارای معلولیت
در گفتوگویی با آقای دکتر محسن فتحی، نماینده مردم سنندج در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، موضوع شبکههای تشکلهای افراد دارای معلولیت نیز مطرح شد؛ در قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، تشکیل شبکههایی برای گروههای مختلف افراد دارای معلولیت پیشبینی شده است؛ از جمله شبکه ملی نابینایان، شبکه افراد دارای معلولیت جسمی و حرکتی، شبکه ناشنوایان و سایر گروهها.
با این حال، تشکیل یک شبکه بدون پیشبینی بودجه و امکانات، امکان فعالیت مؤثر آن را از بین میبرد. در حال حاضر بودجه مشخصی برای تأسیس و فعالیت این شبکهها وجود ندارد.
از دکتر فتحی درخواست شد این موضوع را پیگیری کند تا شبکهها فقط روی کاغذ وجود نداشته باشند، بلکه بهصورت واقعی تشکیل شوند و جایگاه اصلی خود را پیدا کنند.
شبکه باید بتواند بهعنوان یک بازوی مطالبهگر در کنار سازمان بهزیستی فعالیت کند؛ هم از سازمان بهزیستی مطالبهگری داشته باشد و هم اجرای تکالیفی را که قانون بر عهده سازمانها و وزارتخانهها گذاشته است، پیگیری کند.
برای انجام این وظایف، وجود بودجه، امکانات، دفتر، نیروی انسانی و کادر اداری مناسب ضروری است؛ بنابراین لازم است بودجه مورد نیاز شبکهها پیشبینی شود و سازمان بهزیستی نیز از سازمان برنامه و بودجه پیگیری کند.
در کنار تأمین بودجه، نظارت بر عملکرد شبکهها نیز ضروری است تا فعالیت آنها مطابق اساسنامه و اهداف تعیینشده انجام شود.
بازنگری در میزان مستمری مددجویان تحت پوشش سازمان بهزیستی
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در گفتوگو با دکتر فتحی، میزان مستمری پرداختی به مددجویان سازمان بهزیستی بود؛ اینکه رقم فعلی مستمری بر اساس چه فرمولی تعیین شده و قرار است چه بخشی از مشکلات زندگی یک مددجو را حل کند؟
افراد دارای معلولیت نیز مانند سایر اعضای جامعه، با هزینههای مختلف زندگی از جمله اجارهخانه، آب و برق و گاز، دارو و درمان، رفتوآمد و پوشاک مواجه هستند؛ بنابراین، باید میان مبلغ مستمری و هزینههای واقعی زندگی تناسبی وجود داشته باشد.
از دکتر فتحی درخواست شد این موضوع را پیگیری کند. به اعتقاد انجمن، مبلغ فعلی مستمری نمیتواند پاسخگوی نیازهای واقعی مددجویان باشد و باید بر اساس قانون و با پیشبینی منابع مالی مناسب، میزان حمایتها افزایش پیدا کند.
قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت تصویب شده و مراحل قانونی خود را نیز طی کرده است؛ بنابراین نمیتوان قانونی تصویب کرد اما منابع مالی لازم برای اجرای آن را در نظر نگرفت.
انجمن نیز این موضوع را در شبکه پیگیری خواهد کرد و امیدوار است اجرای کامل قانون بتواند بخش قابل توجهی از مشکلات جامعه هدف را برطرف کند.
برنامهریزی برای روز جهانی نابینایان
با نزدیک شدن به ۲۳ مهر، موضوع برگزاری برنامههای روز جهانی نابینایان و برنامهریزی برای این مراسم در مرداد و شهریورماه جدیتر شد. برای هماهنگی با نهادهایی که قرار است در برگزاری مراسم انجمن را همراهی کنند، جلساتی برگزار و وظایف هر سازمان مشخص شد.
با سازمان بهزیستی نیز جلساتی برگزار شد و نتایج خوبی به دست آمد، اما هنوز بخشی از جزئیات نهایی نشده است. برنامه انجمن تقریباً ۸۰ تا ۹۰ درصد مشخص شده و درباره برنامه شبکه نیز مذاکرات ادامه دارد. پس از قطعی شدن جزئیات، اطلاعرسانی خواهد شد.
شعار روز جهانی نابینایان نیز مشخص شده است؛ در همین زمینه با صداوسیما، ایرانسل، همراه اول، رایتل، بانکها و شهرداری مکاتبه شده است تا در هفته نابینایان، این شعار از طریق سایتها، فضای مجازی، اپلیکیشنها، دستگاههای خودپرداز و سایر درگاههای اطلاعرسانی در اختیار مردم قرار گیرد.
همچنین رایزنی با سایر سازمانها، ارگانها، شرکتها و بانکها برای برگزاری مراسمی در شأن جامعه نابینایان ادامه دارد.
تداوم همکاری با نهاد کتابخانههای عمومی کشور
یکی دیگر از موضوعات مهم شهریورماه، ادامه همکاری با نهاد کتابخانههای عمومی کشور بود؛ انجمن طی ۱۰ سال گذشته تعامل و همکاری خوبی با این نهاد داشته و این همکاریها در مقاطع مختلف به انعقاد تفاهمنامه منجر شده است. پس از پایان تفاهمنامهها نیز این همکاریها تمدید شدهاند.
در جلسهای با مسئولان نهاد کتابخانههای عمومی کشور، درباره مسائل و مشکلات کتابخانهها، منابع مطالعاتی و جذب نیروی انسانی گفتوگو شد. همچنین قولهایی که سال گذشته در همین زمینه مطرح شده بود، پیگیری شد.
خوشبختانه نتایج خوبی به دست آمد و قرار شد وضعیت جذب کتابدار برای تعدادی از کتابخانههایی که با کمبود نیرو مواجه هستند، در آینده نزدیک مشخص شود.
در این جلسه درباره خرید و تأمین ماهنامه «نسل مانا» نیز گفتوگو شد و شرایط مناسبی فراهم شد تا این ماهنامه مطابق روال سالهای گذشته خریداری و در اختیار کتابخانههای نابینایان کشور قرار گیرد.
تداوم حمایتهای موردی از اعضای نیازمند تحت پوشش انجمن
انجمن نابینایان ایران معمولاً ماهانه به حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر از افراد واقعاً نیازمند، بر اساس شرایط و نیازشان، کمک موردی یا مستمری پرداخت میکند؛ در شهریورماه نیز برای حدود ۵۰ نفر، ماهانه یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان مستمری پرداخت شد. همچنین یک مورد کمک دارویی به مبلغ حدود پنج میلیون و ۷۰۰ هزار تومان انجام شد، یک کمک موردی سه میلیون تومانی اختصاص یافت و به سه نفر نیز مبلغ ۶۰۰ هزار تومان مستمری پرداخت شد.
انجمن نابینایان ایران بودجه دولتی ندارد و خدماتی که ارائه میشود از کمک خیرین تأمین میشود. در بسیاری از موارد نیز خود خیرین افراد نیازمند را شناسایی میکنند و مستقیماً به حساب آنها واریز میکنند.
در زمینه توزیع گوشت نیز با لطف خدا و کمک خیرین، فهرستهای قم و کاشان و همچنین انجمن نابینایان ایران تکمیل شده و برنامه تأمین گوشت آنها انجام شده است. در آینده نزدیک گوشتهای تهیهشده در اختیار انجمنهای مربوط قرار خواهد گرفت.
تشریح شرایط عضویت و تمدید آن در انجمن نابینایان ایران
درباره عضویت در انجمن لازم است نکتهای روشن شود؛ بر اساس اساسنامه، عضویت با پرداخت حق عضویت سالانه تمدید میشود. اینکه فردی بگوید ۱۰ یا ۲۰ سال قبل عضو انجمن بوده، به این معنا نیست که امروز نیز عضو محسوب میشود. اگر فردی حق عضویت سالانه خود را پرداخت نکند، عضویت او تمدید نمیشود و با ایجاد وقفه، عضویت از اعتبار ساقط خواهد شد. حق عضویت عادی در حال حاضر ۲۰۰ هزار تومان است؛ اعضا میتوانند برای دریافت شماره کارت انجمن تماس بگیرند، مبلغ را پرداخت کنند و فیش واریزی را تحویل انجمن دهند تا عضویتشان تمدید شود؛ افرادی که قصد دارند عضو رسمی انجمن شوند نیز باید درخواست کتبی خود را شامل نام و نام خانوادگی، کد ملی و شماره تلفن همراه به هیئتمدیره ارائه کنند. هیئتمدیره بر اساس اساسنامه شرایط فرد را بررسی میکند. مواردی مانند میزان تحصیلات، حسن شهرت، حسن خلق، نداشتن سوءپیشینه و توانایی ارتباط اجتماعی در این بررسی مورد توجه قرار میگیرد؛ حق عضویت عضو رسمی نیز در حال حاضر ۲۵۰ هزار تومان است و میزان حق عضویت طبق تصمیم مجمع تعیین میشود.
برگزاری اردوهای زیارتی
در شهریورماه برای اعزام دو گروه از نابینایان که عضو دفاتر نمایندگی انجمن در خواف و ایلام هستند، به مشهد مقدس برنامهریزی شد. برای ایلام سهمیه اعزامی در حدود ۲۸ نفر و برای خواف حدود ۴۰ نفر در نظر گرفته شده است.
برای برگزاری اردوی خواف ۱۵۰ میلیون تومان و برای برگزاری اردوی ایلام ۱۲۰ میلیون تومان از طریق خیرین تأمین شده است.
تمام این هزینهها از محل جذب کمکهای خیرین فراهم شده و انجمن بودجه دولتی برای چنین فعالیتهایی ندارد.